Pakjesavond op 5 december
Daar wordt op de deur geklopt! Voor veel kinderen is dat hét moment waar ze wekenlang naar hebben uitgekeken. Zou Sinterklaas zijn geweest? Staat er een zak vol cadeautjes voor de deur? Pakjesavond op 5 december is voor veel Nederlandse gezinnen het hoogtepunt van het Sinterklaasfeest. Een avond vol spanning, verrassingen en gezelligheid, waarop jong en oud samenkomen om cadeautjes uit te pakken.
Maar waar komt pakjesavond eigenlijk vandaan en waarom vieren we het op 5 december? En hoe is deze traditie door de jaren heen veranderd? Van het verhaal achter Sint-Nicolaas tot de gedichten, surprises en lekkernijen van tegenwoordig: pakjesavond heeft een rijke geschiedenis.
Wat is pakjesavond?
Pakjesavond is de avond waarop in Nederland traditioneel het Sinterklaasfeest wordt gevierd. Op 5 december worden cadeautjes uitgedeeld, gedichten voorgelezen en surprises uitgepakt. Vooral in gezinnen met jonge kinderen is het een bijzondere avond, omdat Sinterklaas volgens het verhaal zelf voor de cadeautjes heeft gezorgd.
Niet ieder gezin viert pakjesavond op dezelfde manier. Bij de een komt Sinterklaas persoonlijk langs, bij de ander wordt er op de deur geklopt en staat er ineens een zak met pakjes. Ook zijn er families die samen eten en daarna rustig de cadeautjes uitdelen. Wat de invulling ook is, het gaat vooral om het plezier van het samen vieren.
Waarom vieren we pakjesavond op 5 december?
De datum van pakjesavond heeft alles te maken met Sint-Nicolaas, de bisschop van Myra die in de vierde eeuw leefde. Zijn kerkelijke feestdag valt op 6 december, de dag waarop hij volgens de overlevering is overleden.
In Nederland groeide de avond vóór die feestdag uit tot het belangrijkste moment van de viering. Zo werd 5 december de vertrouwde datum voor pakjesavond. In België en verschillende andere Europese landen ligt het zwaartepunt van het Sint-Nicolaasfeest juist op 6 december.
Hoewel veel Nederlanders pakjesavond nog altijd op 5 december vieren, kiezen sommige gezinnen voor een andere avond. Bijvoorbeeld omdat het beter uitkomt met werk, school of familiebezoek. Aan de gezelligheid hoeft dat natuurlijk niets af te doen.
Waar komt de traditie van pakjesavond vandaan?
Het geven van geschenken tijdens het Sinterklaasfeest gaat ver terug. Sint-Nicolaas stond bekend om zijn vrijgevigheid en zijn hulp aan mensen die het moeilijk hadden. Een van de bekendste legendes vertelt hoe hij drie arme meisjes in het geheim goud schonk, zodat hun vader voor hun toekomst kon zorgen.
Of dit verhaal werkelijk zo is gebeurd, weten we niet. Maar het heeft wel bijgedragen aan het beeld van Sint-Nicolaas als iemand die anderen graag iets geeft. Dat idee herkennen we nog altijd in het Sinterklaasfeest.
Het feest veranderde door de eeuwen heen. In de negentiende eeuw kreeg het in Nederland steeds meer het karakter van een huiselijk kinderfeest. Kinderen gingen hun schoen zetten, er werden liedjes gezongen en het geven van cadeautjes kreeg een steeds grotere plaats.
Langzaam groeide pakjesavond uit tot de gezellige familieavond die we tegenwoordig kennen. Wil je meer weten over deze ontwikkeling? Lees dan ook onze uitgebreide pagina over de geschiedenis van Sinterklaas.
De spannende weken voor pakjesavond
Voor kinderen begint het Sinterklaasfeest natuurlijk al veel eerder dan op 5 december. Zodra Sinterklaas met zijn stoomboot in Nederland aankomt, begint de voorpret. De intocht van Sinterklaas is voor veel kinderen het startsein van een paar bijzondere weken.
Thuis worden verlanglijstjes gemaakt, schoenen gezet en Sinterklaasliedjes gezongen. Ook het Sinterklaasjournaal wordt door veel gezinnen gevolgd. Iedere dag is er wel iets om naar uit te kijken.
En dan komt eindelijk die vijfde december. Voor sommige kinderen kan de dag nauwelijks snel genoeg voorbijgaan. Want wanneer is het zover? En zou Sinterklaas echt alles van het verlanglijstje hebben onthouden?
Hoe wordt pakjesavond gevierd?
Er zijn allerlei manieren om pakjesavond te vieren. In gezinnen met jonge kinderen begint de avond vaak met samen eten en een paar Sinterklaasliedjes zingen. Daarna wordt het spannend. Er klinkt een harde klop op de deur of het raam en wanneer iemand gaat kijken, staat er ineens een zak vol pakjes.
Soms komt Sinterklaas zelf op bezoek, samen met een of meer Pieten. In andere gezinnen worden de cadeautjes door iemand uit de familie uitgedeeld. Er worden kaartjes voorgelezen, pakjes uitgepakt en natuurlijk volop foto's gemaakt.
Bij oudere kinderen en volwassenen gaat het er vaak anders aan toe. Daar worden bijvoorbeeld lootjes getrokken en krijgt iedereen een cadeau met een persoonlijk gedicht of een zelfgemaakte surprise. Zo blijft pakjesavond ook leuk wanneer de kinderen niet meer in Sinterklaas geloven.
Pakjesavond met jonge kinderen
Voor jonge kinderen kan pakjesavond behoorlijk spannend zijn. Ze hebben er lang naar uitgekeken en ineens is het grote moment aangebroken. Sommige kinderen staan te springen van enthousiasme, terwijl anderen het allemaal een beetje overweldigend vinden.
Het helpt om de avond rustig te laten verlopen. Niet ieder cadeau hoeft meteen te worden uitgepakt en er mag best even tijd zijn om met een nieuw stuk speelgoed te spelen. Vooral voor peuters en kleuters is een gezellige, overzichtelijke avond vaak veel fijner dan een programma waarin alles snel achter elkaar gebeurt.
Een bezoek van Sinterklaas kan prachtig zijn, maar is niet voor ieder kind nodig. Soms is een klop op de deur en een zak met cadeautjes al spannend genoeg.
Voor kinderen die extra gevoelig zijn voor drukte, onverwachte gebeurtenissen of spanning, hebben we ook een aparte pagina over Sinterklaas en autisme.
En valt de verjaardag van je zoon of dochter toevallig samen met pakjesavond? Dan is het verstandig om beide feesten voldoende aandacht te geven. Lees daarover meer op onze pagina Wat als je kind jarig is op 5 december?.
Pakjesavond voor volwassenen
Wie denkt dat pakjesavond alleen voor kinderen is, heeft het mis. Ook veel volwassenen kijken ieder jaar weer uit naar 5 december. Niet zozeer vanwege de cadeautjes, maar vooral vanwege de gezelligheid en de lol die je samen kunt hebben.
In veel families worden lootjes getrokken. Iedereen koopt een cadeau voor iemand anders en maakt daar een gedicht of surprise bij. Vooral wanneer familieleden elkaar een beetje op de hak nemen, kan dat voor veel hilariteit zorgen. Tussen het uitpakken door een leuk spelletje doen? Speel dan een Sinterklaasquiz.
Ook vriendengroepen en collega's vieren regelmatig samen Sinterklaas. Soms met een klein cadeaubudget, soms met uitgebreide surprises waar weken aan is gewerkt. Het leuke is dat iedereen er op zijn eigen manier iets van kan maken.
Sinterklaasgedichten en surprises
Een cadeau wordt vaak nog leuker wanneer er een persoonlijk gedicht bij zit. Daarin vertelt Sinterklaas bijvoorbeeld iets over wat de ontvanger het afgelopen jaar heeft meegemaakt. Dat mag best een beetje plagerig zijn, zolang het natuurlijk gezellig blijft.
Bij een surprise draait het juist om de verpakking. Het cadeau wordt verstopt in iets wat speciaal voor de ontvanger is gemaakt. Denk aan een voetbal voor een voetballiefhebber, een computer voor iemand die graag gamet of een grote taart voor iemand die van bakken houdt.
Het hoeft allemaal niet perfect te zijn. Juist de moeite die iemand erin heeft gestoken, maakt een surprise bijzonder.
Kun je wel wat hulp gebruiken bij het rijmen? Op onze pagina Sinterklaasgedicht maken vind je inspiratie en hulp bij het schrijven van een persoonlijk gedicht.
Wat eten we op pakjesavond?
Een gezellige pakjesavond is natuurlijk niet compleet zonder iets lekkers op tafel. De schaal met kruidnoten staat vaak al klaar voordat de eerste cadeautjes worden uitgepakt. En wie kan er nu van een chocoladeletter of een stukje speculaas afblijven?
Typisch Sinterklaaslekkers is er in allerlei soorten. Denk aan pepernoten, kruidnoten, marsepein, taaitaai, borstplaat en chocoladeletters. Ook banketletters horen voor veel mensen bij deze tijd van het jaar.
In sommige gezinnen wordt er uitgebreid gegeten voordat het uitpakken begint. Anderen houden het juist eenvoudig, met warme chocolademelk en een schaal vol lekkernijen. Het belangrijkste is dat iedereen gezellig bij elkaar zit.
Zelf iets bakken kan de voorpret nog groter maken. Bekijk bijvoorbeeld onze recepten voor pepernoten en banketletter maken.
Een gezellige pakjesavond hoeft niet ingewikkeld te zijn
Soms lijkt het alsof pakjesavond ieder jaar groter en uitgebreider moet worden. Meer cadeaus, mooiere surprises en steeds meer lekkers op tafel. Maar dat is helemaal niet nodig om er een geslaagde avond van te maken.
Een paar cadeautjes, een grappig gedicht en samen genieten van het moment kunnen minstens zo gezellig zijn. Zeker voor jonge kinderen zit de magie vaak in kleine dingen: het zingen van een liedje, een onverwachte klop op de deur en het ontdekken van een pakje met hun naam erop.
Ook hoeft niet alles volgens een vast programma te verlopen. Neem de tijd, laat kinderen genieten van hun cadeautjes en zorg dat iedereen zich prettig voelt. Uiteindelijk zijn het vaak juist die eenvoudige momenten waar je later met plezier aan terugdenkt.
Veelgestelde vragen over pakjesavond
Op welke datum is pakjesavond?
Pakjesavond wordt in Nederland traditioneel gevierd op 5 december. Dat is de avond vóór de kerkelijke feestdag van Sint-Nicolaas op 6 december.
Waarom heet het pakjesavond?
De naam verwijst naar de pakjes die tijdens de avond worden uitgedeeld. Het geven en uitpakken van cadeautjes is een van de bekendste onderdelen van het Nederlandse Sinterklaasfeest.
Moet je pakjesavond op 5 december vieren?
Nee, dat hoeft niet. Hoewel 5 december de traditionele datum is, vieren sommige gezinnen het feest op een andere avond. Bijvoorbeeld wanneer het weekend beter uitkomt of wanneer familieleden anders niet aanwezig kunnen zijn.
Wat kun je doen op pakjesavond?
Naast cadeautjes uitpakken kun je samen Sinterklaasliedjes zingen, gedichten voorlezen, surprises uitwisselen of een gezellig spel spelen. Ook samen eten en genieten van Sinterklaaslekkers hoort er voor veel gezinnen bij.
Is pakjesavond alleen voor kinderen?
Zeker niet. Veel volwassenen vieren nog ieder jaar Sinterklaas met familie of vrienden. Vaak gebeurt dat met lootjes, cadeautjes, gedichten en surprises.
Pakjesavond: een traditie om naar uit te kijken
Pakjesavond is door de jaren heen veranderd, maar veel van de oude gebruiken zijn gebleven. Kinderen zingen nog altijd liedjes, cadeautjes worden met zorg ingepakt en in menig huis klinkt op 5 december nog steeds die vertrouwde klop op de deur.
Of je het nu groots viert met de hele familie of gezellig thuis met een paar cadeautjes: het is vooral een avond om samen van te genieten. En voor veel kinderen begint na het laatste uitgepakte pakje alweer het aftellen naar volgend jaar.
Meer over het Sinterklaasfeest
Wil je nog meer lezen over de tradities en gebruiken rond Sinterklaas? Op Sinterklaasfan.nl vind je onder andere informatie over: