Kruidnoten: van een handje strooigoed tot zelf bakken

Een zak kruidnoten gaat hier niet altijd lang mee. Eerst een paar bij de koffie, dan nog handje vol omdat ze te lekker zijn. De kleine, knapperige koekjes horen voor veel mensen net zo bij Sinterklaas als de intocht, de liedjes en het zetten van de schoen.

De een houdt het bij gewone kruidnoten, de ander zoekt de chocoladevariant uit het schaaltje. En zelf bakken blijft leuk: bolletjes rollen aan de keukentafel en even later die geur van speculaaskruiden uit de oven.

Wat zijn kruidnoten?

Kruidnoten zijn kleine, knapperige koekjes met een bolle bovenkant en een platte onderkant. Ze smaken naar speculaas. In het deeg zitten meestal tarwebloem, suiker, boter of plantaardig vet, een rijsmiddel en speculaaskruiden.

Kaneel, kruidnagel, nootmuskaat en gember geven de herkenbare smaak. De samenstelling van het kruidenmengsel verschilt per recept. Daardoor kan de ene kruidnoot wat pittiger smaken en de andere juist wat zoeter of zachter gekruid zijn.

Hoewel de naam anders kan doen vermoeden, zijn kruidnoten koekjes en geen noten. Wil je vanwege een allergie weten wat erin zit, kijk dan altijd naar de ingrediënten en allergeneninformatie van het product.

Kruidnoten of pepernoten?

Vraag iemand om de pepernoten door te geven en je krijgt vaak een schaaltje kruidnoten aangereikt. Die naam gebruiken we in het dagelijks leven voor allebei. Toch zijn traditionele pepernoten een ander baksel: zachtere, wat taaie brokjes met anijs, die meer aan taaitaai doen denken.

Kruidnoten zijn juist bros en knapperig. Wil je weten hoe je ze aan de vorm, smaak en ingrediënten herkent? Lees dan verder over het verschil tussen kruidnoten en pepernoten.

Hoe kruidnoten bij Sinterklaas zijn gaan horen

Kruidnoten passen in een lange traditie van gekruide koekjes. Al eeuwen worden meel, zoetmiddelen en specerijen samen verwerkt tot allerlei soorten gebak. De recepten en namen veranderden door de tijd heen; de kruidnoot heeft daarom geen eenvoudig aan te wijzen geboortedatum.

Bij het Sinterklaasfeest kregen kleine koekjes en snoepgoed een vaste plek. Kruidnoten kennen we vooral uit de zakken van de Pieten, maar ook uit de schoen en het schaaltje op tafel tijdens pakjesavond.

Bij een intocht kijken kinderen vaak al uit naar een Piet met een goedgevulde zak. Soms wordt er gestrooid, soms krijgt ieder kind een handje. Tussen het strooigoed kunnen ook schuimpjes en ander snoep zitten.

Gewone kruidnoten en andere smaken

Voor gewone kruidnoten heb je geen extra laagje nodig: daarin proef je het koekje en de kruiden het best. Maar een laag melk-, pure of witte chocolade heeft natuurlijk ook zijn liefhebbers.

Daarnaast zijn er varianten met bijvoorbeeld karamel-zeezout, koffie of stroopwafelsmaak. Soms zit de extra smaak vooral in het laagje om de kruidnoot. Op onze pagina over kruidnotensmaken lees je meer over de verschillende soorten.

Wat je lekker vindt, hangt ook af van de beet en de hoeveelheid kruiden of chocolade. Houd je van een stevig gekruid koekje, of mag het vooral zoet zijn? Die verschillen komen aan bod bij welke kruidnoten het lekkerst zijn.

Zelf kruidnoten bakken

Een kom deeg, een bakplaat en wat ruimte om bolletjes te rollen: veel meer heb je niet nodig om samen aan de slag te gaan. Kinderen kunnen goed meehelpen met het verdelen en rollen van het deeg. Maak de bolletjes ongeveer even groot, zodat ze gelijkmatig bakken.

De basis bestaat uit bloem met een rijsmiddel, boter, suiker en speculaaskruiden. In veel recepten gaat ook een beetje melk. Gebruik je zelfrijzend bakmeel, dan zit het rijsmiddel daar al in.

Volg voor de hoeveelheden en de baktijd ons recept voor kruidnoten. Laat ze na het bakken afkoelen voordat je ze in een trommel doet. Dan kun je meteen proeven hoe knapperig ze geworden zijn.

Kruidnoten kopen

Voor een schaaltje op tafel, een traktatie of een avond surprises uitpakken kun je kiezen uit zakken van de supermarkt, kruidnoten van de bakker en varianten van speciaalzaken. Kijk bij het vergelijken ook naar het gewicht van de verpakking; een grotere zak is niet vanzelf goedkoper per honderd gram.

Meer over de verschillende verkooppunten lees je bij kruidnoten kopen. Vraag je je vooral af wanneer ze weer in de schappen verschijnen? Daar gaat de pagina wanneer zijn kruidnoten te koop? verder op in.

Zo blijven ze lekker knapperig

Bewaar gewone kruidnoten droog en goed afgesloten, bijvoorbeeld in een trommel. Laat zelfgebakken kruidnoten eerst helemaal afkoelen. Warm inpakken houdt vocht vast, waardoor ze minder knapperig kunnen worden.

Een zak met chocoladekruidnoten kun je het beste ook uit de zon en uit de buurt van de verwarming houden. Volg voor de houdbaarheid het advies op de verpakking of bij het recept. Meer tips, ook voor kruidnoten die zacht zijn geworden, vind je bij kruidnoten bewaren.