Wie is Sinterklaas?
Sinterklaas kennen we als de vriendelijke man met zijn lange witte baard, rode mijter en staf. In november komt hij met de boot naar Nederland. De Pieten zijn natuurlijk mee, net als zijn paard. Vanaf dat moment mogen de schoenen weer worden gezet en tellen veel kinderen de dagen af tot pakjesavond.
Maar wie is die man naar wie ieder jaar zo wordt uitgekeken? Zijn naam komt van Sint-Nicolaas, een bisschop over wie veel verhalen worden verteld. Daarin helpt hij mensen die het moeilijk hebben, vaak zonder dat ze weten van wie de hulp komt. Cadeautjes geven in het geheim past dus goed bij hem.
Sinterklaas en Sint-Nicolaas
We noemen hem Sinterklaas, Sint-Nicolaas of gewoon de Sint. De naam Sinterklaas is in de loop van de tijd ontstaan uit Sint-Nicolaas. In liedjes hoor je ook vaak ‘Sinterklaasje’.
Nicolaas was in de vierde eeuw bisschop van Myra, in het gebied dat nu Turkije is. Over zijn leven weten we weinig met zekerheid. De verhalen over zijn hulp aan kinderen, arme gezinnen en anderen in nood zijn wel eeuwenlang doorverteld. Daaruit is uiteindelijk ons Sinterklaasfeest ontstaan. Wil je daar meer over lezen, dan vind je dat bij de geschiedenis van Sinterklaas.
Zijn mijter, mantel en staf
Ook zonder dat hij iets zegt, herken je Sinterklaas meteen. Hij draagt een rode mantel over een lang wit gewaad en heeft een mijter op zijn hoofd. In zijn hand houdt hij een staf met een krul aan de bovenkant. Het is kleding die hoort bij een bisschop. Het witte gewaad heet een albe; de rode mantel wordt ook wel een koorkap genoemd.
Bij de kleding van Sinterklaas kun je de verschillende onderdelen bekijken. Met zijn lange baard erbij ziet de Sint er indrukwekkend uit, zeker als je als kind voor het eerst vlak voor hem staat.
Vaak heeft hij ook zijn grote boek bij zich. Volgens het verhaal staat daarin van alles over de kinderen die hij bezoekt. De Sint weet dan bijvoorbeeld dat iemand net een zwemdiploma heeft gehaald of graag voetbalt. Dat hij je naam al kent voordat je iets hebt gezegd, kan best even wennen zijn.
Komt Sinterklaas uit Spanje?
Volgens het bekende verhaal woont Sinterklaas in Spanje. Daar worden de cadeautjes ingepakt en maakt iedereen zich klaar voor de reis naar Nederland. Met de stoomboot komen de Sint en zijn Pieten vervolgens hierheen.
Spanje hoort bij het Sinterklaasverhaal zoals we dat in Nederland vertellen. De bisschop Nicolaas leefde zelf in het gebied dat nu Turkije is. Dat zijn dus twee verschillende dingen: de woonplaats uit het verhaal en de plek waar de historische Nicolaas leefde.
Tijdens de intocht van Sinterklaas staan kinderen langs het water om hem te begroeten. Er wordt gezwaaid en gezongen, en de Sint zwaait vanaf de boot terug. Voor veel gezinnen begint dan de Sinterklaastijd.
Het paard en de Pieten
De Sint hoeft al het werk gelukkig niet alleen te doen. De Pieten pakken cadeautjes in, delen pepernoten uit en gaan mee op bezoek. Ze maken grapjes met de kinderen en helpen als iemand het nog een beetje spannend vindt om naar Sinterklaas toe te gaan.
Ook zijn witte paard hoort erbij. Veel kinderen kennen het als Ozosnel. Hun ouders herinneren zich misschien vooral Amerigo, zoals het paard jarenlang heette. Op de pagina over het paard van Sinterklaas lees je daar meer over.
Volgens het verhaal rijdt de Sint op zijn paard over de daken, terwijl de Pieten de pakjes bij de schoenen bezorgen. Na al dat lopen lust het paard vast wel iets. Daarom leggen kinderen vaak een wortel of wat hooi bij hun schoen.
Sinterklaas op bezoek
Eenmaal in Nederland heeft Sinterklaas het druk. Hij bezoekt scholen, verenigingen en gezinnen. Kinderen zingen voor hem, geven een tekening of vertellen wat ze graag willen hebben. Het ene kind kruipt meteen bij hem op schoot, terwijl het andere liever eerst van een afstandje kijkt.
Thuis mogen kinderen hun schoen zetten. Voor het slapengaan nog een liedje zingen en dan maar afwachten. De volgende ochtend wordt er vaak meteen gekeken: is de wortel weg en zit er iets in de schoen?
Op 5 december vieren veel gezinnen pakjesavond. Soms komt de Sint zelf langs, soms wordt er hard op de deur geklopt en staat er een zak met cadeautjes buiten. Ook oudere kinderen en volwassenen doen mee, met gedichten en zelfgemaakte surprises.
Veel ouders zingen nu met hun kinderen de liedjes die ze vroeger zelf bij de schoen zongen. En later helpen die kinderen misschien weer met het schrijven van een gedicht of het klaarzetten van de cadeaus. Zo blijft de Sint ook voor wie ouder wordt bij het feest horen.
Wil je weten waarom we het Sinterklaasfeest rond 5 december vieren? Lees dan verder bij waarom vieren we Sinterklaas?