De kleding van Sinterklaas

Aan zijn rode mijter en lange mantel herken je Sinterklaas al van ver. Maar weet je ook hoe het witte gewaad onder zijn mantel heet? Of wat een tabberd precies is? De Sint draagt heel wat over elkaar, en lang niet alles is tijdens een bezoek goed te zien.

Zijn kleding is afgeleid van die van een bisschop. Dat komt doordat Sinterklaas is gebaseerd op Sint-Nicolaas, de bisschop van Myra. De mijter en staf herinneren daar nog aan. Meer over hem lees je op de pagina wie is Sinterklaas? Hier bekijken we wat hij aanheeft.

Sinterklaas met zijn rode mijter, mantel en witte albe
- Onder de rode mantel draagt Sinterklaas verschillende kledingstukken over elkaar

De mijter en de rode mantel

De mijter is het hoge hoofddeksel van Sinterklaas. Hij heeft een punt aan de voorkant en een aan de achterkant. Meestal is hij rood, met gouden randen en een kruis op de voorkant. Aan de achterkant hangen twee stroken stof. Die vallen vaak wat minder op tussen zijn witte haren.

Ook bisschoppen dragen een mijter bij kerkelijke vieringen. De mijter van Sinterklaas is een herkenbare uitvoering daarvan. Wil je er zelf een maken? Op de knutselpagina vind je een sjabloon voor een mijter.

Zijn rode mantel heet een koormantel of koorkap. Hij valt ruim over de schouders en wordt aan de voorkant met een sluiting bij elkaar gehouden. Langs de randen zie je vaak gouden versieringen. Aan de achterkant zit meestal een versierd schouderstuk dat aan een kap doet denken.

Niet iedere mantel ziet er hetzelfde uit. De ene Sint draagt een eenvoudige rode mantel, de andere een rijk versierde met borduurwerk. Ook de vorm van de mijter en de gouden versieringen kunnen verschillen.

De verschillende kledingstukken van Sinterklaas
- Mijter, mantel, albe en tabberd: ieder onderdeel heeft een eigen naam

Wat draagt Sinterklaas onder zijn mantel?

Het lange witte gewaad heet een albe. Je ziet het goed wanneer de mantel openvalt. De albe heeft mouwen en is soms langs de onderkant en bij de polsen afgewerkt met kant.

Daaronder kan de Sint een paars of rood lang gewaad dragen: de tabberd. Soms zie je onder de witte albe nog een stukje van die stof uitkomen. In de kerk heet zo'n lang gewaad een toog of soutane. Bij Sinterklaas gebruiken we daarvoor meestal het woord tabberd.

Het woord ken je misschien uit het liedje Zie ginds komt de stoomboot. Toch worden de mantel en de tabberd nogal eens door elkaar gehaald. Wie de grote rode buitenmantel bedoelt, kan die het beste koormantel noemen.

Over de albe draagt Sinterklaas vaak een stola: een lange, smalle strook stof die om de hals hangt. De twee uiteinden lopen aan de voorkant naar beneden. De stola is vaak rood en versierd met kruisen of goudkleurig borduurwerk. Als de mantel dichtzit, zie je er soms maar weinig van.

Om zijn middel kan een koord zitten dat de cingel wordt genoemd. Daarmee wordt de albe bij elkaar gehouden. Aan de losse uiteinden zitten vaak kwastjes.

De staf, ring en handschoenen

Bij de kleding hoort ook de goudkleurige staf met de krul bovenaan. Zo'n staf heet een kromstaf. Hij verwijst naar de herdersstaf: in de kerk is de bisschop de herder die voor zijn geloofsgemeenschap zorgt. Daarom zie je Sinterklaas als bisschopsfiguur met deze staf.

Aan zijn hand draagt de Sint vaak een grote bisschopsring, soms met een opvallende steen. Die kun je van dichtbij zien als hij je een hand geeft. Ook draagt hij vaak handschoenen, meestal witte, al komen andere kleuren voor.

Het grote boek van Sinterklaas
- Naast zijn staf heeft Sinterklaas vaak het grote boek bij zich

Zijn baard en het grote boek zijn natuurlijk geen kledingstukken. Toch denk je er meteen aan als je Sinterklaas voor je ziet. Tijdens een bezoek legt hij het boek vaak op schoot, terwijl een Piet de staf even vasthoudt. Zo heeft hij zijn handen vrij om te bladeren of een tekening van een kind aan te nemen.

Waarom draagt Sinterklaas rood?

De rode mantel en mijter horen bij de manier waarop we Sinterklaas in Nederland kennen. Bisschoppen dragen in de kerk verschillende kleuren, afhankelijk van de viering. De Sint verschijnt ieder jaar in zijn vertrouwde rood. Dat betekent dus niet dat een bisschop altijd zo gekleed gaat.

Kijk je wat beter, dan zie je ook veel wit, goud en soms paars. Vooral wanneer Sinterklaas zit en zijn mantel wat openvalt, kun je de verschillende lagen goed bekijken.

Kledingkist met de kleding van Sinterklaas
- Met zoveel losse onderdelen is een ruime kledingkist wel handig

Piet draagt heel andere kleding: een korte broek, een jasje en een baret met een veer. Wil je ook weten hoe die onderdelen heten? Bekijk dan de kleding van Piet.