Waarom geven we chocoladeletters met Sinterklaas?

Liggen er met Sinterklaas chocoladeletters op tafel, dan zoek je vanzelf naar je eigen voorletter. Die is voor jou. Dat is ook de betekenis van de chocoladeletter: met de eerste letter van een naam krijgt iedereen zijn eigen cadeautje.

Maar waarom maken we juist letters van chocolade? Daarvoor moeten we terug naar de tijd waarin eetbare letters nog van brood, banket en suikerwerk werden gemaakt.

Een letter om te laten zien voor wie het cadeau is

Volgens een verklaring die het Nederlands Bakkerijmuseum beschrijft, werden Sinterklaascadeaus vroeger onder een laken verstopt. Boven op dat laken lag een banketletter: de beginletter van de naam van het kind. Zo kon ieder kind zien welk stapeltje voor hem of haar was.

Dat verhaal helpt verklaren waarom we met Sinterklaas een eigen letter krijgen. Hoe alle gebruiken precies bij elkaar zijn gekomen, is niet helemaal bekend. Wel weten we dat letters al werden gegeten lang voordat de chocoladeletter verscheen.

Letters die je na het oefenen mocht opeten

Eetbare letters werden ook gebruikt om kinderen het alfabet te leren. Met letters van brood of koek kon je oefenen, en daarna mocht je ze opeten. Een beloning waar je als kind vast graag voor wilde werken. Bakkers maakten daarnaast letters van banket, marsepein en suikerwerk. Op een zeventiende-eeuws stilleven van schilder Peter Binoit zijn bijvoorbeeld al eetbare letters te zien. De gewoonte om iets lekkers in een lettervorm te maken, is dus veel ouder dan de chocoladeletter.

Later kwamen daar letters van chocolade bij. Die kregen een vaste plek tussen het Sinterklaaslekkers. De banketletter bleef ook bestaan: nog steeds kun je met Sinterklaas zowel een letter van chocolade als een letter met amandelspijs op tafel zetten.

Je eigen voorletter, of de M van mama

Meestal kies je de eerste letter van iemands voornaam. Maar binnen een gezin kan een M ook voor mama staan en een P voor papa. Een S kan natuurlijk een voorletter zijn, maar ook de S van Sint of Sinterklaas. Dezelfde letter kan daardoor voor verschillende mensen iets anders betekenen. Een vaste boodschap achter iedere letter is er niet. Het gaat om de naam of het woord waaraan de gever heeft gedacht.

Soms wordt een bijnaam gebruikt. Dat kan een leuk grapje opleveren bij het uitpakken, zeker als je in een Sinterklaasgedicht vertelt waarom juist die letter in het pakje zit.

Wat als de juiste letter er niet is?

Je kent het misschien: de favoriete smaak is er nog, maar de goede voorletter ontbreekt. Dan is een S van Sint een eenvoudige oplossing. Of je kiest de eerste letter van een achternaam of koosnaam. Het hoeft ook niet ingewikkeld te worden. Iemand die dol is op pure chocolade is waarschijnlijk blijer met een andere letter in puur dan met de eigen voorletter in een smaak die hij minder lekker vindt.

Hebben twee mensen dezelfde voorletter, dan kun je er een naamkaartje aan hangen. Bij het lootjes trekken kan juist het gedicht verraden voor wie de letter bedoeld is.

Een gewoonte die ieder jaar terugkomt

In sommige gezinnen ligt op pakjesavond voor iedereen een chocoladeletter klaar. Elders krijgen kinderen hun letter al eerder bij het schoen zetten. Ook volwassenen krijgen ze, bijvoorbeeld van familie of op het werk. Misschien kreeg je vroeger ieder jaar dezelfde letter en leg je nu zelf de voorletters van je kinderen bij de cadeautjes. Zo blijft de gewoonte bestaan, zonder dat je bij iedere letter aan de geschiedenis denkt. Je herkent je naam, pakt hem uit en breekt het eerste stukje af.

Meer weten over smaken, het maken of bewaren? Op de overzichtspagina over chocoladeletters lees je verder.