Sinterklaas vieren met ouderen met dementie

Een bekend Sinterklaasliedje, een chocoladeletter op tafel of samen een cadeautje openmaken. Ook wanneer iemand dementie heeft, kun je samen iets aan Sinterklaas doen. Misschien zingt je moeder graag mee, helpt je vader met inpakken of vindt een bewoner het vooral fijn dat er iemand naast hem komt zitten.

Sinterklaas vieren met ouderen met dementie hoeft geen volle middag te worden. Kies iets waar iemand plezier in heeft en kijk hoe het gaat. Dat kan thuis, bij de dagbesteding of in het verzorgingshuis. Een bezoek van de Sint kan erbij horen, maar samen koffie drinken met een liedje op de achtergrond kan net zo goed passen.

Een vertrouwd liedje of een herinnering aan vroeger

Voor veel ouderen hoort Sinterklaas bij de kindertijd of de jaren waarin ze het feest met hun eigen kinderen vierden. Een liedje als Zie de maan schijnt door de bomen kan nog vertrouwd klinken. Soms komt er bij een foto of voorwerp ineens een verhaal over vroeger.

Dat hoeft niet te gebeuren. Zet eens een bekend liedje aan en luister samen. Misschien zingt iemand mee, misschien niet. Je hoeft niets te vragen of te verwachten. Ook zonder een verhaal kun je het samen prettig hebben.

Wat vindt iemand zelf fijn?

Je kent vaak al iets van iemands voorkeuren. Wie altijd graag zong, wil misschien een paar liedjes horen. Iemand die het liefst in de keuken stond, vindt het wellicht leuk om met de voorbereidingen te helpen. Vraag het waar mogelijk ook zelf: ‘Zullen we samen dit pakje inpakken?’

Familie en vertrouwde medewerkers kunnen meedenken. Was Sinterklaas vroeger een feest waar iemand naar uitkeek, of bracht het juist spanning mee? En op welk moment van de dag heeft iemand meestal zin in bezoek of een activiteit?

Begin gerust klein. Leg één foto neer of kies één liedje. Zet de muziek uit als jullie gaan praten, zodat je elkaar goed kunt verstaan. Je merkt onderweg of er ruimte is voor nog iets, of dat het voor nu genoeg is.

Samen iets doen voor Sinterklaas

Je hoeft niet steeds iets nieuws te bedenken. Een gewone bezigheid krijgt met cadeaupapier, een liedje of een kaartje al een Sinterklaastintje. Deze ideeën kun je aanpassen aan wat iemand graag doet:

• Een liedje luisteren of zingen. Kies een van de Sinterklaasliedjes die iemand kent en graag hoort. Zing zelf mee als dat helpt om te beginnen. Luisteren mag ook.
• Een cadeautje inpakken. Leg een doosje, papier en lint klaar. Misschien kiest iemand het papier uit, houdt het vast of helpt met vouwen. Doe het samen, zonder haast.
• Een foto bekijken. Neem bijvoorbeeld een foto van een Sinterklaasfeest met de familie. Vertel zelf iets over wat je ziet en wacht rustig af of de ander wil reageren.
• Een kaartje maken. Schrijf samen een korte groet of laat iemand een afbeelding uitkiezen. Het kaartje kan naar een familielid, vriend of medebewoner.
• Iets lekkers bij de koffie. Kies iets waar iemand van houdt. Houd rekening met dieetafspraken en overleg bij slikproblemen met de verzorgenden wat geschikt is.

Een klein tafeltje met een chocoladeletter, een liedjesboekje en een schoen kan ook een aanleiding zijn om samen te kijken. Haal er liever één ding tegelijk bij als een volle tafel onoverzichtelijk wordt. Voelen, ruiken of proeven hoeft alleen als iemand dat prettig vindt.

Praten over Sinterklaas zonder moeilijke vragen

‘Weet u nog hoe dat vroeger ging?’ is goed bedoeld, maar kan lastig zijn als het antwoord niet komt. Je kunt ook zelf beginnen: ‘Bij ons stond de schoen vroeger bij de kachel.’ Misschien herkent iemand daar iets in en komt er vanzelf een reactie.

Bij een foto kun je zeggen: ‘Kijk, wat een grote zak met cadeautjes.’ Of vraag iets over wat er nu op tafel ligt: ‘Vindt u dit papier mooi?’ Geef tijd om te antwoorden en ga niet door met vragen als iemand er moeite mee heeft.

Gaat het gesprek daarna over de kinderen, het werk van vroeger of iets heel anders? Laat dat gerust gebeuren. Het hoeft niet over Sinterklaas te blijven gaan. Spreek iemand aan zoals je dat anders ook zou doen en maak er geen overhoring van.

Een bezoek van Sinterklaas

Een Sint die even aanschuift en tijd neemt voor een praatje kan leuk zijn. Bespreek vooraf met familie of medewerkers of een bezoek past. Vertel de spelers wat iemand graag doet, waarover je kunt praten en wat je beter kunt laten.

Laat de Sint rustig binnenkomen en begroeten, zonder harde muziek of onverwacht gebonk op de deur. ‘Wat fijn om hier te zijn’ is een prettiger begin dan ‘Weet u nog wie ik ben?’ Kijk vervolgens of iemand contact wil. Een hand geven of samen op de foto gaan hoeft niet.

Een kort persoonlijk gedicht, een liedje of een klein cadeau kan genoeg zijn. Laat er een vertrouwd persoon bij blijven. Vindt iemand het bezoek niet fijn, dan kan de Sint weer verdergaan. Ook zonder verklede bezoekers kun je samen Sinterklaas vieren.

Als het te druk of te spannend wordt

Meerdere mensen die door elkaar praten, muziek en cadeautjes tegelijk: het kan al snel veel worden. Soms wordt iemand stil, kijkt weg of zegt dat hij weg wil. Pauzeer dan even en kijk samen met een vertrouwd persoon wat prettig is.

Misschien helpt het om de muziek uit te zetten of met minder mensen aan tafel te zitten. Misschien is het tijd om af te ronden. Je hoeft iemand niet over te halen om nog een liedje mee te doen of toch even bij Sinterklaas te blijven.

Laat grappen over stout zijn en straf achterwege als die iemand bang of onrustig kunnen maken. Ook een bekend liedje kan verdriet oproepen. Neem die reactie serieus; een herinnering aan vroeger is niet voor iedereen een fijne herinnering.

Een klein moment is ook goed

Er is geen vaste tijd die een Sinterklaasactiviteit moet duren. De een vindt een paar minuten samen luisteren genoeg, de ander blijft graag langer zitten. Houd de dag zo vertrouwd mogelijk en maak ruimte om eerder te stoppen.

Misschien wil iemand een schoen zetten, misschien liever een kaartje op de eigen kamer krijgen. En soms is er die dag helemaal geen belangstelling voor het feest. Dan kun je gewoon samen iets anders doen.

Vertel familie of medewerkers na afloop wat goed beviel. Een bepaald liedje, het samen inpakken of juist het korte bezoekje: zulke kleine dingen zijn handig om voor een volgende keer te onthouden.

Meer Sinterklaasactiviteiten voor ouderen

Zoek je ook spelletjes, knutselideeën of een voorbeeld voor een Sinterklaasmiddag? Op onze pagina met Sinterklaasactiviteiten voor ouderen staan verschillende mogelijkheden. Kies daaruit wat bij jullie past.

Voor liedteksten en persoonlijke gedichten kun je verder bij de Sinterklaasliedjes en tips om een Sinterklaasgedicht te maken. Meer algemene informatie over activiteiten bij dementie vind je op Dementie.nl van Alzheimer Nederland.