72% kiest voor Zwarte Piet in 2026: voorkeur flink gestegen

30 oktober 2026

In de aanloop naar het sinterklaasfeest is er weer een opvallende peiling over Zwarte Piet verschenen. Volgens onderzoek van het Hart van Nederland Panel geeft 72 procent van de Nederlanders de voorkeur aan de traditionele, volledig zwart geschminkte Piet. Vorig jaar was dat nog 64 procent. De roetveegpiet werd juist minder vaak als favoriet genoemd.

Het onderzoek verscheen op 29 oktober en werd begin november door verschillende nieuwswebsites opgepakt. Vooral de stijging in één jaar valt op. Hart van Nederland vroeg 2.224 Nederlanders welke uitvoering van Piet zij het liefst zien.

Van 64 naar 72 procent in één jaar

Het Hart van Nederland Panel legde volgens de redactie ieder jaar dezelfde vraag over de voorkeur voor de twee pietvarianten voor. Daardoor zijn de uitkomsten binnen dit onderzoek goed naast elkaar te leggen.

De stijging van 64 naar 72 procent betekent acht procentpunt meer dan in 2025. Bij de roetveegpiet liep de voorkeur in diezelfde vergelijking terug van 29 naar 22 procent. Zes procent had in 2026 geen voorkeur. Hart van Nederland noemt de groei van de voorkeur voor Zwarte Piet duidelijker dan de kleine verandering in de eerdere meting.

In Limburg kiest 92 procent voor de traditionele Piet

Er zijn flinke regionale verschillen. Limburg springt eruit: daar geeft 92 procent van de ondervraagden de voorkeur aan Zwarte Piet. In Zeeland is dat 80 procent, in Drenthe 79 procent en in Overijssel 78 procent.

Volgens Hart van Nederland ligt de voorkeur voor Zwarte Piet in alle provincies hoger dan die voor de roetveegpiet. Amsterdam is het enige apart onderzochte gebied waar het andersom is: in de hoofdstad kiest 52 procent voor de roetveegpiet.

Dat verschil tussen regio's zien we al langer terug in het sinterklaasfeest. In de ene plaats zijn de Pieten bij de intocht volledig zwart geschminkt, elders lopen ze met roetvegen. Welke uitvoering een comité kiest, is uiteindelijk ook afhankelijk van plaatselijke afspraken en omstandigheden. Op onze pagina over de intocht van Sinterklaas lees je meer over het feest dat ieder jaar in honderden plaatsen wordt georganiseerd.

Voorkeur betekent niet dat iedereen roetveegpiet afwijst

Er zit nog een belangrijk verschil tussen iets het liefst zien en iets anders niet accepteren. Van de deelnemers vindt 64 procent de roetveegpiet namelijk ook een aanvaardbare verschijning bij het sinterklaasfeest. Dat aandeel is vrijwel gelijk aan vorig jaar.

Daarnaast vindt 65 procent een volledig zwart geschminkte Piet zonder kroeshaar of rode lippen acceptabel. De cijfers zeggen dus vooral iets over de voorkeur van de ondervraagden. Ze betekenen niet dat 72 procent eist dat alle intochten weer met Zwarte Pieten worden gehouden.

Waarom komen andere onderzoeken soms met andere cijfers?

Het onderwerp is al vaker onderzocht, maar niet elke peiling stelt dezelfde vraag. Ipsos I&O vroeg in 2024 bijvoorbeeld of het sinterklaasfeest alleen traditionele Zwarte Pieten moest hebben, of dat een mengvorm of verandering de voorkeur had. Daar koos 38 procent voor uitsluitend Zwarte Pieten. Dat is een andere keuze dan vragen welke van twee uitvoeringen je persoonlijk het liefst ziet. Die percentages kun je daarom niet rechtstreeks met elkaar vergelijken.

Ook bij het Hart van Nederland Panel is enige voorzichtigheid op zijn plaats. Het gaat om een vrijwillig online panel, waarvan de antwoorden worden gewogen om een betere afspiegeling van Nederland te krijgen. Een peiling laat zien hoe een groep Nederlanders op dat moment antwoordt; het is geen telling van de Pieten bij alle intochten en ook geen garantie dat de traditie overal terugkeert.

Sinterklaasfeest zelf blijft populair

Naast de pietendiscussie vroeg het panel ook naar het sinterklaasfeest. Daarover is de uitkomst een stuk minder verdeeld: 92 procent noemt Sinterklaas een leuke traditie. Vijfendertig procent van de ondervraagden zegt het feest zelf te vieren.

Hoe Piet eruitziet, blijft onderwerp van gesprek. Voorstanders van Zwarte Piet wijzen op de vertrouwde traditie, terwijl tegenstanders de volledig zwart geschminkte figuur als kwetsend of stereotyperend ervaren. De peiling laat in elk geval zien dat de voorkeur voor de traditionele uitvoering in 2026 is toegenomen.

Wie meer wil lezen over de figuur, zijn ontwikkeling en de discussie door de jaren heen, kan terecht op onze uitgebreide pagina over Zwarte Piet. De nieuwste landelijke aankomst staat dit jaar gepland in Grave; daarover lees je in ons artikel over de landelijke intocht van 2026.

Bronnen en onderzoeksinformatie

• Hart van Nederland – oorspronkelijke peiling van 29 oktober 2026
• Hart van Nederland – werkwijze en weging van het panel
• Ipsos I&O – onderzoek uit 2024 met een andere vraagstelling

De twee afbeeldingen zijn gemaakte sfeerbeelden. Ze tonen geen onderzochte personen of gebeurtenissen uit de peiling.